• حباب قیمتی

حباب قیمتی

حباب قیمتی از منظر اقتصاد

در ادبیات مالی حباب به وضعیتی گفته می شود که قیمت بازار یک کالا با تفاوت فاحشی نسبت به ارزش ذاتی آن معامله شود. چون تعیین ارزش واقعی، کار دشواری است معمولا پس از افت ناگهانی قیمت و به اصطلاح ترکیدن حباب متوجه وجود حباب می‌شوند. ویژگی حباب، موقتی بودن آن است.

در این حالت سرمایه گذاران با هجوم بدون توجه به ارزش واقعی بازار یک کالا اقدام به خرید هیجانی در بازار می‌کنند که باعث جدا شدن قیمت بازار یک کالا از ارزش واقعی آن می شود.مفهوم حباب با نوسانات عادی بازار تفاوت جدی دارد. در معاملات عادی بازار، طبیعی است که قیمت بازار یک کالا در نوسان است گاهی بالاتر از ارزش واقعی و گاهی پایین تر از آن معامله می شود. در هنگام پیش آمد یک رخداد مثبت یا منفی بدیهی است که بازار نسبت به آن عکس العمل نشان دهد. رشد اخیر بازار نیز با توجه به تاثیراتی که بسته سیاست پولی بانک مرکزی ، بودجه دولت و افزایش قیمت نفت در آینده بر عایدی شرکت های مرتبط خواهد گذاشت کاملا قابل توجیه است.

در اقتصاد ابتدا معاملات افزایش می یابد و سپس قیمت  افزایش می یابد ، عکس آن هم درست است ، ابتدا معاملات در یک بخش کاهش می یابد و سپس قیمت نزولی میشود سپرده گذار می تواند در اقتصاد حباب قیمتی ایجاد کند اما ایجاد حباب قیمتی بوسیله سپرده گذار طول عمر ندارد و بزودی حباب می ترکد.

بر اساس سامانه اطلاعات بازار املاک ایران ، در بهمن ماه  ۱۶۹۴۴ واحد و در اسفند ۸۸۵۶ واحد مسکونی در تهران به فروش رفته است  که گواه ۵۰ درصد کاهش است.

به اظهار خسروی رئیس اتحادیه املاک در کل کشور در دی ماه ۱۰۶ هزار  واحد مسکونی و در بهمن ۶۵ هزار واحد مسکونی به فروش رفته که گواه ۶۳ درصد کاهش است تب خرید و فروش مسکن که در آذر و دی کشور را فراگرفت به همان سرعتی که ایجاد شد فرو نشست.

قیمت هر کالا و خدمات را مصرف کننده واقعی هر بخش تعیین می کند ، قیمت خرید مسکن ویژه قشر متوسط و ضعیف را قشر متوسط و ضعیف تعیین می کند ، ساده شده مطلب این است که قیمت مسکن ویژه قشر متوسط و ضعیف در سال ۹۱ بیش از قدرت خرید این دو قشر افزایش یافت و لذا معاملات مسکن به شدت کاهش یافت.

در سالهای ۸۹ تا ۹۲ به طور متوسط ماهانه ۱۱۴ هزار واحد مسکونی در کشور به فروش رسید و این تعداد در بهمن ماه ۹۶ به ۶۴ هزار واحد کاهش یافت و علت کاهش، افزایش قیمت مسکن بیش از قدرت خرید واقعی قشر متوسط و ضعیف بو د بدین صورت که  در آذر ماه و دی ماه ۹۶ ، سپرده گذار با کاهش سود سپرده ، به قصد سود گیری وارد بخش مسکن شد که به افزایش قیمت ۱۵ درصدی مسکن در تهران انجامید ، اما نظر به اینکه قدرت خرید قشر متوسط و ضعیف افزایش نیافته بود بازی ادامه نیافت. این سود های سپرده در مرحله بعد به افزایش نرخ بهره می انجامد و نرخ بهره بالا ، اقتصاد را از نفس انداخته ، فعلا با افزایش سود سپرده و بهره ، سپرده گذار از بخش مسکن خارج شد ولی پرداخت این سود به سپرده غیر ممکن است.

مردم ایران دو دسته اند ، کسانی که در چهارچوب بازی موجود به سود گیری از اقتصاد مشغولند،  که بازیکن اصلی آن ، سپرده گذار است دسته دوم که به بازی بعدی می اندیشند ، دورانی که سود سپرده با عملکرد اقتصاد منطبق میشود که همه چیز  تغییر می کند در آن دوره هم نرخ ارز تغییر می کند ، هم قیمت مسکن و هم قیمت همه چیز.
آنهایی که به سود گیری از حباب های موجود مشغولند بزرگترین بازنده های دوره بعدندهمانطور که در ابتدا گفنه شد  حباب وقتی است که قیمت یک کالا از قدرت خرید مصرف کننده واقعی آن فراتر رود.
دیر یا زود در اقتصاد بین «قیمت دارائی های سرمایه ای و عایدی آن » تناسب ایجاد می شود باید بین قیمت  مسکن و اجاره آن ، بین سود سپرده با بازده اقتصاد، بین اجاره املاک تجاری و عایدی کسبه، بین قیمت سهام و سود سهام تعادل بر قرار شود  در چهار مثال فوق ، قیمتها حبابی است و دیر یا زود حباب ها می ترکد.
آنهائی که حباب می خرند و تصور می کنند  که سود کرده اند و در اندیشه فروش حباب به دیگران هستند دیر یا زود متوجه اشتباه خود خواهند شد.
اقتصاد ایران اکنون در میانه حباب های غول پیکر است وهمه چیز تحت الشعاع حباب غول پیکر سود سپرده تعریف میشود  ولی آنهائی که حباب می خرند و تصور می کنند  که سود کرده اند و در اندیشه فروش حباب به دیگران هستند دیر یا زود متوجه اشتباه خود خواهند شد.

نویسنده : شیدا مهدوی