• ریسک سیستمی

ریسک سیستمی                             

 Systemic risk در دانش مالی، به معنای احتمال سقوط ناگهانی، در کل یک سیستم مالی می‌باشد. این ریسک می‌تواند منجر به بی‌ثباتی یا آشوب در بازارهای مالی گردد. موضوع مهم دیگر در بحث ریسک سیستمی، سرایت ریسک است؛ که به معنی احتمال گسترش تغییرات مهم اقتصادی در یک کشور، به کشورهای دیگر می‌باشد. سرایت به دو نوع سرایت طرف معامله و سرایت اطلاعات، طبقه‌بندی می‌شود. هر یک از انواع سرایت در بازار مالی مورد نظر، در نهایت به سمت ریسک سیستمی هدایت خواهد شد. بحران‌های بانکداری دهه‌های پیش و در رأس آنها بحران مالی ۲۰۱۲۲۰۰۷، سبب شد تا بحث ریسک سیستمی در بازارهای مالی، مورد توجه سیاست‌گذاران کلان اقتصادی، قرار گیرد.

از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۱ کسانیکه در بورس امریکا فعال بودند ثروتشان ۳ برابر شد و بعد در سال ۲۰۰۱ بورس سقوط کرد و خانواده های امریکایی ۷۰۰۰ میلیارد دلار ضرر کردند. در این سال با سقوط بورس، خانواده های اروپایی ۱۵ هزار میلیارد دلار زیان کردند. موسسه آریزونا در امریکا می نویسد در ۷۴ درصد موارد از سال ۱۹۹۰ تا پایان ۲۰۰۸ در امریکا سود  در قدم اول و زیان قابل ملاحظه در قدم دوم منجر شده است.

در سال ۹۲ سهام بورسی به شدت افزایش یافت عده ای روزانه مدام چند درصد به ثروتشان اضافه می شد و بعد بورس سقوط کرد و ثروت بسیاری به ۳/۱ تا ۳/۲ تقلیل یافت. کسانیکه در بورس بخش مهمی از ثروت خود را از دست دادند به ریسک سیستمی توجه نداشتند.

برای مثال فردی که در سال ۲۰۰۸ در کانادا به دلیل نصف شدن قیمت مسکن (که منجر به نصف شدن ثروتش شد) این سرمایه کاهش یافته را با دلار هزار تومان به ایران می آورد در این فاصله آن را دو برابر می کند و سپس دلار ۵ هزار تومان می شود و ثروتش ۵/۱ می شود در اینجا این شخص با توجه به تجربه ای که داشته به ریسک سیستمی توجهی نکرده است.
ریسک یعنی در قدم اول به شما سود می دهند ولی بعد نه تنها از سود خبری نیست بلکه سرمایه اولیه تان هم از بین می رود. پس عاقلانه است که به این ریسک توجه شود و کلاً منکر شدن و نادیده گرفتن آن خودکشی مالی است.

نویسنده : شیدا مهدوی