• سرمایه گذاری فرشته چیست

سرمایه گذاری فرشته چیست؟

«سرمایه گذاری فرشته» نوعی سرمایه گذاری عادلانه است. سرمایه گذار فرشته شخصی است با سرمایه­‌ی خالص بالا که از سرمایه‌­ی شخصی خود برای سرمایه گذاری استفاده می‌کند و برای این سرمایه گذاری تنها به تصمیمات خود متکی است.

سرمایه گذاران معمولا به‌امید رسیدن به سود، در کسب‌وکار شما سرمایه گذاری می­‌کنند (به‌صورت خرید سهام)؛ برای همین نه‌تنها کسب‌وکار شما را با افزایش سرمایه­ حمایت می­‌کنند، بلکه تجربه و دانش خود را نیز در راستای کسب موفقیت در اختیار شرکت شما قرار می‌دهند.

اینوسنت اسموتیز (Innocent Smoothies) با سرمایه گذاری فرشته به موفقیت کنونی رسید.

آنها می‌­توانند به‌تنهایی سرمایه گذاری کنند یا در قالب سندیکا (گروهی از فرشته‌­ها) این کار را انجام بدهند. هر سرمایه گذار فرشته­‌ به حوزه­‌ی خاصی از کسب و کار علاقه‌مند است. این افراد معمولا مبالغی بین ۴۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان سرمایه گذاری می­‌کنند. همچنین به‌واسطه­‌ی سندیکاها این مبالغ تا ۸ میلیارد تومان نیز می­‌رسد.

سرمایه گذاران فرشته به‌دنبال رسیدن به اهداف سرمایه گذاریِ خود در پروسه‌­ای ۳ تا ۸ ساله‌اند. درنتیجه از همان ابتدا موقعیت کسب‌وکار شما را می­‌سنجند تا ببینند شرکت‌تان می‌تواند به اهدافش برسد یا نه.

محل دادوستد سرمایه گذاری فرشته

سرمایه گذاری فرشته مهم­‌ترین منبع سرمایه گذاری در استارتاپ­‌ها و شرکت­‌های نوپاست که به‌دنبال فروش سهام برای توسعه‌­ی کسب‌وکارشان هستند. ازآنجاکه بسیاری از سرمایه گذاران فرشته به‌صورت شخصی سرمایه گذاری می­‌کنند، محاسبه‌ی مبلغ دقیق سرمایه گذاری تااندازه­‌ای دشوار است. باوجوداین، تخمین زده می­‌شود که سرمایه گذاران فرشته در کسب‌وکار بریتانیا، در هر فصل (دوره‌­ی سه‌ماهه) حدود ۱٫۵میلیارد پوند سرمایه گذاری می‌کنند. این میزان بیش از سه برابر مبلغی است که سالانه برای سرمایه گذاری در شرکت­‌های نوپا در دسترس قرار دارد. باوجود اینکه تخمین زده می­‌شود ۱۸هزار فرشته­‌ی سرمایه گذار در بریتانیا وجود دارد، برای سرمایه گذاری در کسب‌وکارهای شخصیِ بالقوه­‌ رو‌به‌رشد، به تعداد بیشتری از افراد نیاز است.

قوانین و مقررات سرمایه گذاری فرشته

سازوکار خاصی برای سرمایه گذاری فرشته وجود دارد. این سازوکار هم به سود سرمایه گذاران فرشته است و هم به سود صاحبان کسب‌وکار. پیش از اینکه شرکتی نقشه‌­ی کسب‌وکار خود را به یک سرمایه گذار فرشته اعلام کند، صاحبان کسب‌وکار باید مطمئن شوند که سرمایه گذاران از مجوزهای لازم برای سرمایه گذاری یا از تجربه و مهارت کافی برای آن برخوردارند. مسئولیت صدور این مجوزها در انگلستان بر عهده­‌ی FCA است و زیر نظر FSMA صورت می‌‌گیرد.

شرکت YPlan که در حوزه‌ی تولید نرم‌افزارهای موبایل فعالیت می‌­کند، از طریق سرمایه گذاری فرشته به این موفقیت دست یافته است.

برخلاف روش سنتی سرمایه گذاری، سرمایه گذاران فرشته به‌صورت شخصی تصمیم به سرمایه گذاری می­‌گیرند. در این فرایند، آنها مستقیما با صاحبان کسب‌وکارهای تازه تأسیس ملاقات می‌کنند و معمولا در مسیر توسعه‌ی شرکت، گام‌به‌گام با آنها پیش می‌­روند. فرشتگان همچنین بی‌واسطه از فرایندهای دادوستدِ شرکت و پروسه­‌ی سرمایه گذاری آگاه می‌شوند. ضمنا افراد یادشده در امضای اسناد مالی و روند قانونی آن حق امضا دارند. این فرایند یا به‌صورت شخصی انجام می­‌شود یا توسط سندیکا. سپس سرمایه گذاران فرشته قرارداد خود را به‌صورت فعال با عضویت در هیئت مدیره‌ی شرکت یا به‌صورت حامی آن پیگیری می­‌کنند. همچنین ممکن است این روند به‌صورت انفعالی و از طریق گروهی به‌رهبری یکی از سرمایه گذاران فرشته و به‌صورت نیابتی انجام شود.

فرشتگان کسب‌وکار نه‌تنها در میزان سرمایه گذاریِ انجام‌شده، بلکه در چگونگی رویکرد خود نیز با سرمایه گذاران سنتی متفاوت‌­اند. از سرمایه گذاری فرشته به‌عنوان «سرمایه‌­ی صبور» نیز یاد می‌کنند؛ چراکه فرشتگان دغدغه‌­ی کمتری بابت بازگشت سریع سرمایه­‌ی خود دارند و آماده‌اند کسب و کار موردنظر را در مسیر رسیدن به رشد و موفقیت در بازه­‌ی زمانی طولانی‌تری حمایت کنند.

فرشتگان چه مقدار در کسب‌وکارها سرمایه گذاری می­‌کنند؟
فرشتگان غالبا به‌صورت فردی و باتوجه‌به حوزه­‌ی فعالیت شرکت و میزان نیاز آن، مبلغی بین ۴۰ میلیون تا ۲ میلیارد تومان در یک کسب‌وکار سرمایه گذاری می­‌کنند. لکن ممکن است این میزان باتوجه‌به مقدار سرمایه‌­ی فرد سرمایه گذار و موقعیت خاص آن کسب‌وکار تغییر کند. فرشتگان در اغلب موارد در قالب سندیکا سرمایه گذاری می­‌کنند. این کار به آنها اجازه می­‌دهد از خرد جمعی بهره ببرند و قدرت مالی بیشتری برای سرمایه گذاری پیدا کنند. این یعنی آنها با تجمیع سرمایه­‌هایشان، امکان سرمایه گذاری­‌های بیش از ۶ میلیارد تومان را نیز برای خود فراهم می‌کنند.
معمولا چه میزان سهم باید در ازای سرمایه گذاری پیشنهاد شود؟
براساس ضوابط و مقررات EIS/SEIS فرشتگان نمی­‌توانند بیش از ۳۰درصد سهام کسب‌وکاری را به خودشان اختصاص بدهند. البته اکثر فرشتگان می‌دانند که باید درصد زیادی از سهام را برای مؤسسان باقی بگذارند تا برای رشد کسب و کارشان، انگیزه‌ی کافی داشته باشند. باوجوداین مسلم است که صاحبان کسب‌وکار باید با مشوق­‌های خود، انگیزه­‌های سرمایه گذار را افزایش بدهند. اکثر فرشتگان این موضوع را درک می‌کنند و به آن احترام می­‌گذارند. آنها متوجه این نکته هستند که صاحبان کسب‌وکار نیاز دارند بخشی از سهام را برای جذب سرمایه­ گذاری­‌های آتی حفظ کنند. گفتنی است جذب ۲ یا ۳ سرمایه گذار فرشته در راستای جذب سرمایه­‌های بیشتر برای یک کسب‌وکار، امری عادی است.
کسب‌وکار باید در چه شرایطی باشد تا بتواند امنیت سرمایه گذاری را تضمین کند؟
امنیت سرمایه گذاری فرشته
کسب‌وکارهایی که هنوز به مرحله‌ی فروش محصول یا خدمات‌شان نرسیده‌اند، آنهایی که هنوز به سوددهی نرسیده‌اند و حتی آنهایی که به سوددهی رسیده‌اند، همگی می­‌توانند پذیرای سرمایه گذاری فرشته باشند.
برای کسب‌وکارهایی که هنوز به درآمدزایی نرسیده‌اند، تصویری کلی نیاز است: جذب علاقه­‌ی مشتری یا نشان‌دادن این نکته که محصولات به‌خوبی عمل می­‌کنند و قادرند تصویر مطلوبی از کسب‌وکار ترسیم کنند.
برداشتن گام­‌هایی در راستای دفاع از دستاوردهای شرکت ضروری است، مثلا با استفاده از قوانین کپی‌رایت و محافظت از اعتبار برند. اگر ایده‌ه­ایی به ذهن صاحب کسب‌وکار رسیده که قابلیت پتنت شدن و گرفتن حق اختراع دارد، وی برای جلب اعتماد سرمایه گذار فرشته باید به طی‌کردن مراحل قانونی ثبت اختراع پایبند باشد.
بدیهی است شرکت­‌هایی که درآمدزایی دارند یا از آن بالاتر، به سوددهی رسیده‌­اند، بخت بیشتری برای تأمین امنیت سرمایه گذاری فرشته و ترسیم تصویری از بازدهی سود شرکت برای سرمایه گذاران دارند.
کسب و کارهایی که هنوز به درآمدزایی نرسیده‌اند معمولا ریسک بسیار زیادی برای سرمایه گذاری دارند. صاحبان این شرکت‌ها مجبورند عملی‌بودن چشم اندازشان را ثابت کنند. راه دیگرِ جذب سرمایه گذاری برای چنین شرکت­‌هایی این است که ایده‌ه­ایی محافظت‌شده داشته باشند، مانند خصوصیتی مرتبط و درعین‌حال ناب و بدیع. شرکت­‌های دانش‌بنیانی که مثلا در حوزه‌ی داروهای جدید و انرژی­‌های پاک فعالیت می­‌کنند، معمولا هنگام جست‌وجو برای جذب سرمایه گذاری فرشته، جزو کسب‌وکارهایی هستند که هنوز به درآمدزایی نرسیده‌اند.
کسب‌وکارهایی که در فاز اول یعنی در مرحله‌ی ایده‌ پردازی هستند معمولا با سرمایه گذاران فرشته سروکار ندارند. سرمایه گذاران این کسب‌وکارها اغلب از اعضای خانواده و دوستان هستند!
اگر شما در مرحله­‌ی ایده پردازی قرار دارید، نیازمند سکوی پرتابید. بهتر است ابتدا به دوستان و آشنایان خود رجوع کنید یا در پی کسب کمک هزینه باشید.
فرشتگان به‌دنبال چه چیزی در یک کسب‌وکار می­‌گردند؟
تیم مدیریت
به‌هنگام تصمیم گیری برای سرمایه گذاری، افرادی که درگیر کسب‌وکاری هستند، مهم‌­ترین درجه‌ی اهمیت را برای سرمایه گذاران فرشته دارند. به‌عنوان‌مثال تجربه، مهارت­‌ها و چگونگی برخورد آنان با مسائل ازجمله­‌ی این موارد به شمار می‌­آید. بعد از اینها نوبت به ارزیابی خود کسب‌وکار و جنبه‌­های محوری نقشه‌­ی راه می‌­رسد.